Lügaz
Divan Edebiyatında konusu insan adından başka herşey olabilecek bilmeceye denir. Arap edebiyatında gelişen bu tür Türk edebiyatına 15. yy’da girmiştir. Özellikle 18. yy’ da güzel örnekleri görülür.
Lügazlar genellikle failatün failatün failün kaılıbıyla manzum yazılırlar. Gazel veya mesnevi şeklinde kafiyelenirler. Beyit sayıları 1 ile 20 arasında değişir. Üslup bakımından hemen hepsinde ‘ nedir, o kim ‘ ‘ o nedir , kim’ gibi müşterek başlangıçlar yer alır. Halk edebiyatı öğelerinin anonim olmaları yanında lügazların söyleyenleri bellidir. Örnek:
Ol ne ejderdir kim iki başı var
Kuyruğu bir cisim iki çün zülfikar
Kuyruğun olsa eline bir kişi
Ol zaman elinle ateşle yakar
( maşa)