Adem (adham) ‘insan’ anlamına gelen İbranice sözlüklerden biridir. Tekvin’deki birinci yaratılış öyküsünde bir tür adı niteliğinde ‘genel olarak insan’anlamında kullanılır. Başka bir deyişle, burada belirli bir insan çiftinden söz edildiğine ilişkin hiçbir belirti yoktur. İkinci öyküdeyse sözcük gene genel anlamda,ama bu kez tanımlı olarak “o adam” anlamında kullanılmaktadır. Ancak çevrilerde bu sözcüğün genel olarak özel bir adla (Adem) karşılanması yeğlenmiştir. Havva ise ilkkadına Tekvin 3:20′de verilen özel bir addır. Bu ad genellikle Tevrat’ta kullanılan yaşam (hayyim) sözcüğü ile ses benzerliğine dayanarak açıklanır, ama bu etimolojiden sık sık kuşku duyulmuştur.

Tekvin’in 2. ve 3. bölümlerinde anlatılanlar şunları içerir: Tek bir erkeğin toprak ya da çamurdan yaratılması ve içinde yaşadığı Cennet adlı bahçenin betimlenmesi;hayvanların yaratılması ve insan tarafından adlandırılmaları; erkeğe eşlik etmek üzere, onun gövdesinden bir kadının yaratılması; kadının bir yılan, erkeğinse kadın tarafından kışkırtılması sonucu ikisinin birden iyiliğin ve kötülüğün bilgisini taşıyan ağacın yasak meyvesinden yemeleri ve Cennet’ten kovulmaları. Bu yüzden yılan, karnı üstünde sürünmeye ve kadın soyundan gelenlere düşman olmaya, kadın doğum sırasında acı çekmeye ve kocasına boyun eğmeye, erkek ise yaşamını sürdürmek için çalışmaya, acı çekmeye ve ölmeye mahkum edilir. Cennet’ten kovulduktan sonra Adem ve Havva’nın, içlerinde Habil, Kabil ve Şit’in de bulunduğu birçok çocukları olur. Öykülerin yazarına göre, insanoğlunun tarihsel deneyimi Adem ile Havva’nın Cennet’ten kovulmasıyla başlar.

Eski Ahit’te Adem’den, Tekvin dışında yalnızca bir yerde, I.Tarihler 1:1′de, o dayalnızca bir soyağacınısaptamak amacıyla söz edilir.

Yeni Ahit’te ise, Adem ile Havva öyküsü özellikle Aziz Paulus’a atfedilen metinlerde, ilahiyata ilkin özel bir önem kazanır. Paulus, Adem’iİsa’nı öncüsü, “gelecek olanın sureti” (Paulus’un Romalılara mektubu 5:12) olarak yorumlar. Nasıl Adem’in günahı insanların ölümlü olmasına yol açtıysa, İsa’nın hakkaniyeti de insanlara ebedi yaşam verecektir. Başka bir deyişle, Paulus’a göre putperestlerin günahkar olmalarının nedeni Hz. Musa’nın yasasına uymamaları değil, Adem’in günahıdır. Bu yüzden putperestler kadar Yahudilerin de Hz.İsa’nın lütfuna gereksinmesi vardır.

İslam inancında da Adem insanlığın atası ve ilk peygamber, Havva da insanlığın anası olarak kabul edilir. Adem sözcüğüyle Arapçada toprak anlamına gelen edim sözcüğü arasında bağlantı kurulur. İbranicede olduğu gibi Arapçada da Havva adının, bir canlıdan yaratılmış olması nedeniyle hayy sözcüğünden geldiği ileri sürülür. Kuran’da Adem adı çeşitli nedenlerle 25 kez geçer ve topraktan yaratıldığı bildirili yaratılışı, çamur, cıvık çamur, çamurdan süzülmüş hülasa, kuru çamur, biçim verilmiş balçık, nutfe gibi ifadelerle açıklanır.

Kuran’a göre Allah Adem’e bütün adları öğretir, melekler Adem’e secde etmelerini buyurur, emri alan melekler secde eder, İblis ise kendisinin Adem’den üstün olduğunu söyleyerek secde etmekten kaçınınca lanetlenip Allah’ın rahmetinden uzaklaştırılır. Havva’nın yaratılmasıyla ilgili oarak Kuran’da ayrıntılı bilgi verilmez; sizi bir tek canlıdan yaratan, ondan da yine zevcesini vücuda getiren O’dur. (Allah); size nefislerinizden, kendilerine ısınmanız için zevceler yaratmıştır” açıklamasıyla yetinilir. Bu ayetler Havva’nın Adem’den yaratılmış olduğunu bildirir.

Kuran’da Adem ile Havva’nın önce yerleştirildikleri, sonra da günahları yüzünden kovuldukları bir Cenetten söz edilmekle birlikte, Cennette bulundukları sırada yaklaşmamaları buyurulan ağacın adına, cinsine ya da rengine ilişkin Kuran’da güvenilir hadislerde hiçbir bilgi yoktur. İblis’in kılık değiştirerek, Cennete gizlice girdiği, Havva’yı kandırdığı, yılanla anlaştığı, yasak meyvenin elma olduğu yolundaki söylentilerin çoğu Tevrat’tan aktarılmıştır.

Adem ile Havva’nın Cennetten kovulmaları Kuran’da, şeytan tarafından baştan çıkarılmalarıyla açıklanır. Söylendiğine göre Adem Cennetten sonra Hind toprağına ya da Serendib (Seylan) adasına, Havva ise Cidde’ye indirilir; uzun süren bir ayrılıktan sonra Cebrail Adem’i Arafat dağına götürür, Havva’yı arayıp bulur. Adem ile Havva’nın kavuştukları yere Müzdelife denir; yılan Isfahan’a, İblis ise Meysan adında bir yere atılır. Allah Adem’e Kabe’yi yapmasını emreder. Cebrail’den hac törenini öğrenen Adem, ölünce Ebu Kubeys Dağı eteğine gömülür.

Günümüzde Kitabı Mukaddes uzmanları, kaynağını Tekvin’de bulan Adem ile Havva öyküsünü doğal bir tarihten çok, yazarını, insanın evrenle ve Yaradan’la ilişkileri konusundaki inançlarının bir ifadesi olarak yorumlamak eğilimindeler. Öyküdeki “erkek” ve “kadın” tipik kişilerdir ve yaşantıları insanlık serüvenini temsil eder. Öyküde kullanılan edebi dil ve betimlemelerin çoğunu öteki eski Yakındoğu edebiyatlarıyla karşılaştırarak değerlendirmek olanaklıysa da kutsal metin uzmanları arasında tam bir yorum birliği yoktur.

azaldı.