Arşivler
Yahudi, Hristiyan ve İslam inançlarına göre ilk insan çifti. Yaratılışlarının öyküsü Eski Ahit’in Tekvin bölümünde iki değişik biçimde anlatılır. Bunlardanbirincisi Tekvin 1:1-2:24′te yer almakla birlikte, günümüzde, Tekvin 2:2-4:24′te yer alan ikincisinden daha sonraki bir tarihe ait olduğu kabul edilmektedir. İkincibiçim ilk günah öyküsünü içerir. Adem (adham) ‘insan’ anlamına gelen İbranice sözlüklerden biridir. Tekvin’deki birinci yaratılış [...]
Büyü, insana ve doğaya ilişkin olayları, maddi dünyanın ötesindeki gizemli dış güçler aracılığıyla etkileyip yönlendirdiğine inanılan törensel eylem. Birçok dinin çekirdeğini oluşturmuş ve yazısız kültürlerin çoğunda temel bir toplumsal rol oynamıştır. Geniş anlamda, dinsel tören ve inançlardan, el çabukluğuna ve gözbağcılığa dayanan eğlencelik gösterilere kadar pek çok uygulamayı kapsayan büyü, dünyanın her yerinde ve bütün [...]
Büyük Perhiz, Hıristiyanlıkta, Paskalya Yortusu’na hazırlığı amaçlayan tövbe dönemi. İsa’nın peygamberlik görevine başlamadan önce çölde oruç tutmasını örnek alan Büyük Perhiz, Katolik Kilisesi’nde Paskalya dan (ilkbaharın ilk dolunayından sonraki pazar günü) 6,5 hafta öncesine rastlayan Küllenme Çarşambası ile başlar ve pazar günleri dışında 40 gün sürer; Ortodoks Kilisesi’nde ise Paskalya’dan sekiz hafta önce başlar, hem [...]
Çeşitli cin inanışları. Tek tanrılı olan ve üç parçadan oluşan evren anlayışına dayanan belli başlı dinlerde, cinlerin de melekler gibi gökte bulunduğuna ve gözle görülmediğine inanılır. Ama çoğu kez insan-hayvan karışımı ürkütücü yaratıklar ya da başka dinlerdeki idollerin karikatürü biçiminde betimlenmişlerdir. Zerdüşt dinindeki daeva’lvt, Caynacılıktaki cehennem yaratıkları naraka’lar ve Japon dinlerinde yeraltındaki tanrılarla ilişki kurduğuna [...]
Cin, bellibaşlı dinlerde, zaman, mekân ve neden-sonuç ilişkisine dayanan maddi dünya ile madde dışı ya da tinsel dünya arasında ilişki sağladığına inanılan varlıklar ya da güçler. Batı dinlerinde çoğunlukla, iyi varlıklar olarak görülen meleklerin karşısında yer aldıklarına ve kötülüğü simgeleyen şeytan tarafından yönlendirildiklerine inanılır; bununla birlikte Batı folklorunda daha zararsız görülen cinler de vardır. Doğu’da, [...]
Hıdırellez, Hızır-İlyas olarak da bilinir, her yıl 5 Mayıs gecesi başlayıp 6 Mayıs günü de süren geleneksel bahar şenliği. Halk inanışında ölümsüz sayılan Hızır ve İlyas kişiliklerinin birbiriyle ilişkilendirilmesi, Hıdırellez kutlamalarının temelini oluşturur. İnanışa göre Hızır ve İlyas 6 Mayıs’ta bir araya gelirler. Hıdırellez kutlamaları bir bahar bayramı niteliği taşımakla birlikte zamanla Hızır’ın olağanüstü özelliklerinden [...]
Hızır, Hıdır olarak da bilinir. İslam inancında, Hz. Musa’yı eğilmekle görevlendirilen ve kendisine batın bilgisi (ilm-i ledun, ilm-i hakikat) verilen kişi. Bu niteliğiyle mutasavvıflarca gerçek bilgiye ulaşmış yetkin insanın (insan-ı kâmil) simgesi sayılmış, halk arasında ise tanrısal niteliklerle ilişkilendirilerek ölümsüzlüğüne inanılmıştır. Çeşitli hadis metinlerine göre Hz. Musa’ nın kendisinden daha bilge (hakim) bir kişi olmadığım [...]
Dinde, halk kültüründe ve tasavvufta adından sık söz edilen peygamber, veli, insanların yardımcısı kutsal kişidir. Kur’an’ da adı açık şekilde geçmez sadece bazı müfessirler Kehf suresi’nin bazı ayetlerinde söz edilen kişinin Hızır olduğunu ileri sürerler.
İlk insan ve ilk peygamberdir. İnsanlığın babasıdır. Kur’an’ da, Adem’i Allah’ın toprak ve çamurdan yarattığı belirtilir. Tüm melekler Adem’e secde etmişler, sadece İblis bu emre uymamıştır. Kur’an’ın Araf Suresi’nde ilk dişi
Hz. İlyas. İbranice Elivyahu. Kitabı Mukaddeste İlya (ü. 10 9. yy). İsrailoğullarının peygamberlerinden biri. Tektanrılı dinin Kenan tanrısı Baal’ın kültüyle yozlaşmasını önleme çabasında Hz. Musa’yla birlikte anılır. Eski Ahit e göre, İsrailoğullannın tanrısı Yehova’dan başka gerçek olmadığını savunan İlya. Tanrı’nın aşkın olduğu ve kurtuluşun, günahlardan arınmış bir “azınlığa’’ bağışlanacağı öğretisinin ilk sözcülerinden bindir. İlya ayrıca. [...]
Karşı Reform, KATOLİK REFORM HAREKETİ olarak da bilinir, 16. yüzyılda ve 17. yüzyılın başlarında Katolik Kilisesi’nde, Protestan Reform hareketinden kısa süre önce başlayan ve iç yenilenmeyi amaçlayan girişimlerin tümü. Katolik Kilisesi’nde ilk reform istemleri, Rönesans döneminde hüküm süren papaların ve pek çok din adamının dünyevi yaşama ağırlık veren davranış ve politikalarının eleştirisi üzerinde yoğunlaşıyordu. Bazı [...]
Kelimenin tasavvuftaki anlamı ” gayb ilm-i ilahi sırları keşfetme ilmi, marifet ” dir. Yine tasavvufta, allahtan vasıtasız gelen bilgiye, ilhama ” i-lmi ledün ” denir. Tasavvufta akıl ve nakil yolu ile elde edinilen bilgiden başka bir de ilham yoluyla keşif ve i-lmi ledün yoluyla elde edilen bilgi vardır. Yalnız
Lokman, sözlerine Kuran’da yer verilen bilge kişi. Kuran, kendisine hikmet verildiğim bildirdiği Lokman’ın öğütlerinin bir bölümünü aktarmış, bu sözlerin yer aldığı 31. sureye Lokman adı verilmiştir. Lokman, Arabistan’da İslam öncesinde de bilgin ve bilge bir kişi olarak anılırdı. O dönemde yaşayan lmruü’1-Kays, Lebîd. A’şa ve Tarafa gibi bazı şairler şiirlerinde ondan söz etmişlerdir. Aynı dönemde [...]
Büyük Türk- İslam şairi ve mutasavvufudur. 1207 ylının 30 eylül günü, şimdi Afanistan topraklarında bulunan Belh Kentinde doğdu. Babası, Belh’in önde gelen bilginlerinden Sultanül Ulema lakabıyla anılan Bahaddin Veled’dir. Bazı kaynaklara göre, eşinin yani Mevlana’nın annesi Harzemşahlar’dan Muhammed Aladdin’in kızı olmasına rağmen Bahaddin Veled, devrin yöneticileri ile geçinemiyordu.
Son Yorumlar