Evliya Çelebi Kimdir?

logo

Sitemize hoşgeldiniz.
Tarih: 02-23-2012
Saat: 05:50

Aklında ne varsa?

Araştırmayı kendimize dert edindik.
Site Map Contacts anasayfa


TAKVİM

February 2012
M T W T F S S
« Jan    
 12345
6789101112
13141516171819
20212223242526
272829  

POPÜler YAZILAR

SON YORUMLAR

  • büşra: biraz kısası gokmu ??????? :D
  • emirhan: mükemmel
  • muhammet: cok güzel…
  • eÄŸlence: iyi süper akıllıca harika yani isah baÅŸ harfleri
  • ceyda: GÜZEL BİR ANLATI ÖDEVİME YARDIMCI OLDU:)…
Buradasiniz: Anasayfa » EÄŸitim » Evliya Çelebi Kimdir?
yazarYazar: admin | tarihTarih: 27 January 2012 / 5:10 | etiketEtiketler:

Tam adı Evliya Çelebi DerviÅŸ Mehmet Zillı. Türk gezgindir. Elli yıla yakın bir süre orta Avrupa, Balkanlar, Anadolu, Kafkasya, Kırım, Arabistan ve Mısır’ı dolaÅŸmış, kaleme aldığı seyahatnamesi Türk Gezi Edebiyatının baÅŸ yapıtı sayılmıştır.

Babası sarayda kuyumcu başı olan DerviÅŸ Mehmet Zillıydı. Ailesi Kütahya’dan gelip İstanbul’a yerleÅŸmiÅŸtir. Evliya Çelebi özel öğrenim gördükten sonra bir süre medresede okudu. Babasından Tezhip, Hat, Nakış sanatlarını öğrendi. Müzikle ilgilendi. Kuran’ı ezberleyerek hafız oldu. Enderuna alındı, dayısı Melek Ahmet PaÅŸa aracılığıyla Dördüncü Murat’ın hizmetine girdi.

Gezmeye duyduÄŸu ilgi çocukluÄŸunda babasından ve yakınlarından dinlediÄŸi öyküler, söylenceler ve masallardan kaynaklanır. Seyahatname’sinin giriÅŸ bölümünde duyduÄŸu ilginin baÅŸlangıcını anlatırken bir gece düşünde peygamberi gördüğünü ona ÅŸefaat ya resulullah diyecek yerde seyahat ya resulallah dediÄŸini, peygamberinde ona gönlüne göre gezip görme izni verdiÄŸini yazar.

1635′te öncelikle İstanbul’u ve çevresini gezip görerek duyduklarını yazmaya baÅŸladı. 1640′larda Bursa, İzmit ve Trabzon yörelerini gezdi. 1645′te Kırım’a Bahadır Giray’ın yanına gitti. Bazı devlet büyükleriyle yakın iliÅŸkiler kurarak onlarla birlikte uzak yolculuklara çıktı, savaÅŸlarda ulaklık yaptı. 1645′te Yanya alınırken Yusuf PaÅŸa’nın yanında görevliydi. 1646′da Erzurum Beylerbeyi Defterdarzade Mehmet PaÅŸa’nın musahibi oldu. DoÄŸu illerini Azerbeycan ve Gürcistan’ın bazı yörelerini gezdi. Revan Hanına mektup getirip götürdüğü bir dönemde Gümüşhane ve Tortum  yörelerini dolaÅŸtı.1648′de İstanbul’a dönerek Mustafa PaÅŸayla Åžam’a gitti, 3 yıl o yörede gezdi. 1651′den sonra Rumeli’yi dolaÅŸtı. 1655′te yeniden DoÄŸu Anadolu’ya gitti. 1659-62 arasında Rumeli’de bulundu. 1664 de Uyvar Seferine katıldı. Ardından Elçi Kara Mehmet PaÅŸa’yla birlikte Viyana’ya gitti. Bu arada bazı Avrupa ülkelerini de gördü. 1667 – 70 arasında Batı Trakya, Makedonya, Teselya, Mora, Girit ve Adriyatik kıyılarını dolaÅŸtı. 1671 de uzun bir hac yolculuÄŸuna çıktı. Evliya Çelebi’nin kaynaklara göre 50 yılı bulan gezilerini anlattığı Seyahatname’si, Osmanlı Devletinin komÅŸularıyla iliÅŸkilerini yansıtması ve uygarlık ürünlerini tanıtması bakımından önemlidir. Evliye Çelebi yapıtında, gözlemlerinin yanında, yazılı kaynaklardan aldığı bilgilerle yorum ve deÄŸerlendi,rmelere de yer verir. Her gezdiÄŸi yörenin yönetimini, eski ailelerini, ileri gelen ünlü kiÅŸilerini, , ÅŸairlerini ve çeÅŸitli düzeydeki görevlilerini ayrıntılarıyla anlatır. Halk ÅŸiiri, efsane, masal , mani, türkü yöresel ağız özellikleri, halk oyunları, giyim kuÅŸam, düğün dernek, eÄŸlence, insan iliÅŸkileri, komÅŸuluk baÄŸları, toplumsal davranışlar gibi çok çeÅŸitli konularda ilginç bilgiler aktarır. DeÄŸiÅŸik yörelerin ev, camii, meswcit, çeÅŸme, han, saray, konak, hamam, kilise, manastır, havra, kule, kale, sur, yol gibi yapılarından, bunların yapılış yıllarından, yapananınbdan ve yaptıranından, onarımından ve onaranından söz eder. Yapının çevresinden, çevrenin havasından ve suyundan söz açarak konuya canlılık ve çevreyle bütünlük kazandırır.

Evliya Çelebi, üslubuyla Divan Edebiyatında yaygın olan resmi ve kalıpçı düz yazıya baÄŸlı kalmamıştır. Daha çok günlük konuÅŸma diline yakın akıcı, sürükleyici, yer yer eÄŸlenceli ve alaycı bir dil kullanır. GeçmiÅŸle geleceÄŸi, ÅŸimdiki zamanla geçmiÅŸi iç içe anlatır. Aynı zmanda geçmiÅŸ iki ayrı yerdeki olayı, kendisi yerinde görmüş gibi anlatarak zaman kavramını ortadan kaldırır. Yazılarında, gözlemlerinin yanında bazen muhayyilesinin yarattığı olaylarında yer alması, kendi döneminin ” eÄŸlendirici ” üslubunun bir ürünü sayılmalıdır.

Türk gezi edebiyatının kuÅŸkusuz en  büyük yazarı olan Evliya Çelebi’nin Seyahatname’si yalnız 17. y.y Osmanlı Dünyası için deÄŸil, Kafkasya, Arap Ülkeleri, Balkanlar ve Orta Avrupa bakımından da Önemli bir tarihsel coÄŸrafya ve kültür atlası niteliÄŸindedir.

Oppss! Hiç yorum yapılmamış!
İlk yorumu neden sen yapmıyorsun?

YORUM YAP

İsim:
Email:
Site:
Yorum:
*